Bebeklerde Uyku Eğitim Rehberi: Uyku Eğitimi Nedir ve Ne zaman Başlanır?

uyku-egitimi

 

Uyku eğitimi kısaca bebeğinizin uykuya dalmayı ve bağımsız olarak uykuda kalmayı öğrenmesine yardımcı olur. Tahmin ettiğinizden daha basit, değil mi?

 

Çevremizde ebeveynlerin kafasını karıştıran, hayal kırıklığına uğratan birçok yanlış bilgi var. Bu nedenle ebevenyler hala uyku eğitiminin ne olduğunu ve nasıl yapılacağını bilmiyor. Bu yazıda, uyku eğitiminin ne olduğu, nasıl yapılacağı ve sizin için doğru olup olmadığına nasıl karar verileceği ile ilgili tüm gerçekleri bir araya getirdik. Aşağıdaki soruların cevaplarını yazımızda bulabilirsiniz:

 

  • - Uyku Eğitimi Nedir? 
  • - Uyku Eğitimine Ne Zaman Başlamalıyım? 
  • - Uyku Eğitiminizden Önce Kendinize Sormanız Gereken Sorular
  • - Uyku Eğitiminin Yaşları ve Aşamaları 
  • - Uyku Eğitimi İçin Çok Geç Kalmış Olabilir Miyim? 
  • - Bebeğimin Uyku Eğitimine İhtiyacı Olup Olmadığını Nasıl Anlarım?
  • - Uyku Eğitimine Nasıl Hazırlanırım? 
  • - Uyku Eğitimi Yöntemleri (Ferber Yöntemi, Tracy Hogg - Yatır Kaldır Yöntemi, Kim West - Sandalye Yöntemi)
  • - Uyku Eğitiminin Başarılı Olduğundan Nasıl Emin Olabilirim? 
  • - Uyku Eğitimine Yardımcı Olması İçin Bir Uyku Koçu veya Uyku Danışmanı Tutmalı Mıyım? 
 

Uyku Eğitimi Nedir?  

 

Uykunun doğuştan gelen bir beceri olduğunu düşünebilirsiniz. Yorgun bir ebeveyn olarak muhtemelen kafanızı yastığa koyduğunuz an uyuyorsunuz. Ancak bebeğiniz henüz aynı yeteneğe sahip değildir. 

 

Her ne kadar uyuyarak çok zaman geçirseler de, ne zaman uyuyacaklarını ve nasıl uyuyacaklarını öğrenmeleri gerekir. Öğrenene kadar da yardımınıza ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle uyku saatlerinden önce ve gece uyandıklarında onları rahatlatmak için yardımcı olursunuz. 

 

Kısaca uyku eğitimi, bebeğinize sizden herhangi bir yardım almadan nasıl uyuyacağını öğretir. 

 

Google’da “Uyku Eğitimi Nedir?” sorusunu aratırsanız aşağıdaki tanımı bulacaksınız:  

“Küçük çocukların kendi başlarına uykuya dalmaları için eğitim sürecidir.”

 

Uyku eğitimi hakkındaki bazı yanlış anlaşılmalar ebeveynleri tedirgin edebiliyor. Uyku eğitimi her ailenin ihtiyaçlarına ve nasıl rahat ettiklerine göre farklı bir şekil alabilir. Daha ilerlemeden önce, uyku eğitiminin ne OLMADIĞINI da belirleyelim: 

 

  • -- Tercih etmiyorsanız bebeği ağlarken bırakmak zorunda değilsiniz.

  • -- Bebeğinizi ihmal etmek değildir.

  • -- Bebeğiniz açken gece beslenmesini reddetmek değildir. 

  • -- Bebeği ebeveyne en uygun düzene getirmek değildir. 

  •  

Uyku eğitimi terimine şu şekilde bakmalısınız: Uyku eğitimi bebeğime, kendi başına ve daha iyi uyumasına yardımcı olmak için ihtiyaç duyulan becerileri kazandırmaktır. 

 

Uyku Eğitimine Ne Zaman Başlamalıyım? 

 

“Uyku eğitimi hangi ayda başlar?” sorusu aslında hileli bir sorudur. Uyku eğitim yaşı diye bir yaş yoktur. Cevap her bebek için farklı olacaktır! Ayrıca, önce sormanız gereken farklı bir soru var: Uyku eğitimine hazır olup olmadığımı nasıl anlarım? Doğru okudunuz! 

 

Bebeğinizin elbette hazır olması gerekir ama onlar olmadan önce de sizin hazır olmanız gerekir. Uyku eğitimi ebevenylerden bir taahhüt gerektirir. Ayrıca, uyku eğitimine başlamadan önce tatil gibi yakın gelecekte eğitimi kesintiye uğratabilecek herhangi bir şey olmadığında emin olmalısınız.

 

Uyku Eğitiminizden Önce Kendinize Sormanız Gereken Sorular:  

 

  1. 1. Önümüzdeki birkaç hafta programım nasıl gözüküyor? Uyku eğitimini bozabilecek herhangi bir olay, gezi veya plan. 

  2.  

  1. 2. Hangi uyku eğitimi yöntemiyle rahat olduğumu ve nasıl doğru bir şekilde uygulanacağını anlamak için yeterli araştırma yaptım mı? 

  2.  

  1. 3. Sürece tam olarak bağlı kalmaya ve 2-4 hafta boyunca sürekli bir plan izlemeye hazır mıyım? 

  2.  

  1. 4. Uyku eğitimini eşimle konuştum mu? Bütün aile bunu istiyor mu? 

  2.  

  1. 5. Uyku eğitimi için gerekli değişiklikleri yapmaya hazır ve istekli miyim?

  2.  

Bu soruları yanıtlamak, araştırmanızı yapmanızı ve eşinizle iyi bir iletişim kurmanızı gerektirir. Uyku eğitimine nasıl hazırlanacağınız hakkında daha fazla konuşacağız. Ancak uyku eğitimi araştırmanıza başlarken önce yukarıdaki 5 soruyu cevaplamanız önemli. 

 

Uyku eğitimine hazır olduğunuza karar verdikten sonra, bebeğinizin de hazır olup olmadığını belirlemeniz gerekir. İlk olarak, çocuğunuzun uykusunda rol oynayabilecek sağlıkla alakalı faktörleri ekarte etmek için çocuk doktorundan izin alın. 

 

Sonra, bebeğinizin yaş faktörünü göz önüne alın. Çoğu bebek 4-5 aylık olana kadar uyku eğitimine hazır değildir. Ancak sağlıklı uyku alışkanlıklarını doğumdan itibaren başlamanızı öneririz. Bu uyku alışkanlıkları yatma rutinleri oluşturmak, bebeğinizi çok yorulmadan uyutmak ve diğer teknikler olabilir. 

 

Bebeğiniz büyüdükçe uyku döngüsü değişmeye başlayacaktır. Bu dönem ilk olarak yaklaşık 4 aylık civarına denk gelmektedir. Bu durum da ebeveynleri genellikle uyku eğitimi çözümüne yaklaştırır. Uyku eğitiminden önce ilk amacınız bebeğinize iyi uyku alışkanlıkları öğretmen olmalıdır. Bu alışkanlıkları “Bebek ve Çocuklar için Uyku Rehberi” yazımızdan öğrenebilirsiniz. 

 

Uyku Eğitiminin Yaşları ve Aşamaları 

 

0-6 Hafta – Uyku Ölçümü: Yeni doğmuş bir bebek için en önemli şey yeterli uyku almaktır. 

 

2-3 Ay – Uykuyu Öğrenme: Uyku eğitimi için hala biraz erken olmasına rağmen bebeğiniz rutinleri ve programları öğrenmeye başlayacak kadar büyüktür. Yavaş yavaş bir uyku zamanı rutini ve sağlıklı uyku alışkanlığı eklemeye başlayın. 

 

4-6 Ay – Uyku Eğitimi: Şimdi gerçek uyku eğitimine başlayabilirsiniz. Bebeğinizin uyku döngüsü bu yaş etrafında değişir. Artık uykuya dalmayı ve kendi kendini yatıştırmayı öğrenmeye başlayabilirler. 

 

Uyku Eğitimi İçin Çok Geç Kalmış Olabilir Miyim? 

 

Bebeğiniz 6 aylıktan daha büyükse çocuğumu eğitmek için çok mu geç kaldım diye soruyor olabilirsiniz. Birçok ebeveyn çocuğun uyku düzeninin kendiliğinden düzeleceğini umarak uyku eğitimini erteler. Neyse ki, uyku eğitimi için hiçbir zaman geç kalmış sayılmazsınız. Her yaşta bebeklerle hatta yürümeye başlamış çocuklarla bile uyku eğitimi yapılabilir. 

 

Bebeğimin Uyku Eğitimine İhtiyacı Olup Olmadığını Nasıl Anlarım?

 

Ebeveynler genellikle çocuklarının uyku eğitimine ihtiyacı olup olmadığını veya uyku alışkanlıklarının büyüdükçe kendiliğinden düzene gireceği konusunda arada kalırlar. Eğer bebeğiniz sürekli huysuz ve fazla bitkinse, muhtemelen daha iyi bir uykucu olmaları için eğitime ihtiyaçları vardır. 

 

Sağlıklı bir uyku hem bebeğiniz hem de sizin için çok önemlidir! Bebeğiniz uyumuyorsa, sizin de uyuma şansınız yoktur. Çocuklarda uyku eksikliği obezite, davranış problemleri, öğrenme sorunları gibi sorunlara neden olur. Yetişkinlerde de uyku yoksunluğu benzer sorunlara yol açabilir. Hatta doğum sonrası anksiyete ve depresona yol açtığı gözlenmiştir. Başlangıçtan itibaren sağlıklı uyku alışkanlıklarının öğretilmesi uyku eğitimini kolaylaştıracaktır. Daha da önemlisi, size ve bebeğinizin iyi dinlendirmeye yardımcı olacaktır!   

 

Uyku Eğitimine Nasıl Hazırlanırım? 

 

Kendinizi ve bebeğinizi uyku eğitimine hazırlamanın en önemli adımı araştırmadır. Araştırmanızı çok iyi yapın! Ortalıkta uyku eğitimi hakkında çok fazla bilgi var ve bunların çoğu tartışmalı veya çelişkili. Her önenmli karar gibi uyku eğitimine de kendi okuma, araştırma ve çıkarımlarınız sonucunda başlamalı ve devam etmelisiniz. Ayrıca, birçok farklı uyku yöntemi vardır. Hangi yöntemin sizin için doğru olduğuna karar vermeniz gerekecektir. 

 

Daha da önce belirttiğimiz gibi, sağlıklı uyku alışkanlıklarını ve rutinlerini mümkün olduğunca erken tanıtmak uyku eğitimi sırasına önemli ölçüde yardımcı olacaktır. Henüz yapmadıysanız, uyku eğitimine başlamadan önce bebeğinize uyku rutini oluşturmaya çalışın. Bu rutin sağlıklı bebek uyku düzenini teşvik edecektir. Bu rutinler bebeğinizi sakinleştirmeye ve uykuya hazırlamaya yardımcı olan bir dizi yatıştırıcı aktivite içermelidir. Genellikle banyo yaptırma, sallanma, kitap okuma gibi şeyler tercih edilir ancak her ailenin rutini farklı olacaktır. 

 

Uyku Eğitimi Yöntemleri 

 

Doğru Methodu Nasıl Seçerim? 

 

Uyku eğitiminin en zor yönlerinden biri, sizin için doğru yöntemi bulmaktır. Bebeğinizin ağlamasına dayanma toleransınızı en iyi kendiniz biliyorsunuz. Bu nedenle bir yöntem size ağır geliyorsa ve uygun gelmiyorsa, denemeyin. Kendinizi rahat hissedeceğiniz nazik bir methodla başlayın. 

 

Unutmayın, siz ve eşiniz farklı konfor seviyelerine ve toleranslara sahip olabilirsiniz. Hafif bir yöntemden başlamak hatta gerekirse daha yumuşak bir yönteme geçmekten çekinmeyin. Böylece neyin rahat olduğunu ve daha da önemlisi tüm ailede neyin işe yarayıp yaramadığını öğrenebilirsiniz. 

 

Sonuç olarak, sizin ve aileniz için en iyi method sizin ailenize en uygun olandır başkalarına uygun olan değil. 

 

Aralarında seçim yapabileceğiniz birçok farklı uyku eğitimi yöntemi vardır. Ancak en yaygın yöntemler aşağıda açıkladığımız üç yöntemdir. Bu yöntemlerden biri sizin için mükemmel bir eşleşme olabilir veya her yöntemden uygun bazı yönler bulabilirsiniz. Belirli bir plana %100 uymak zorunda olmadığınızı unutmayın. 

 

  1. 1. Ferber Yöntemi 

  2.  

Kademeli yok olma, aşamalı bekleme veya aralık yöntemi olarak da bilinir. Bu yöntemde birçok varyasyon vardır ancak genel prensipler aynıdır. Bebeğinizi önceden belirlenmiş aralıklarla kontrol edin ama asla onları uyutmayın veya sallamayın.

 

Uyku zamanında bebeğinizi beşiğine koyun, odadan çıkın ve belirli bir süre bekleyin (2 dakika olabilir). Sonra içeri girin ve bebeğinize “Seni seviyorum” ya da “Sabah görüşürüz” gibi yatıştırıcı bir cümle kurun belki ufak bir dokunuşla güvence verin. 

 

Tekrar ayrılın ve tekrar onları kontrol edin. Yaklaşık 10-15 dakikaya ulaşana kadar ziyaretleriniz arasındaki süreyi arttırın ve sonra uyuyana kadar devam edin. Bebeğiniz uyandığı zaman kontrol ve ayrılma aralıklarınızı baştan başlatırsınız. Bu yöntemde bebeğiniz ağlasa bile onu kucağınıza almamalısınız. İlk iki gün en zor geçen günlerdir. Büyük ihtimalle üçüncü gece hemen uykuya geçecektir. 

 

Bu tekniğin işe yaraması bir hafta kadar sürebilir. Birkaç gün sonra gelişmeleri görmeye başlarsınız. Birçok uzman, kendinizi rahatlatmanıza ve gelişiminizi gösterecek bir uyku eğitimi günlüğü tutmanızı önerir. 

 

  1. 2. Tracy Hogg – Yatır Kaldır Yöntemi 

  2.  

Bu stratejinin amacı, uykuya dalmakta size bağımlı olmayan ancak terkedilmiş de hissetmeyen bir bebek. 

 

         Yatma Rutini 

 

Bebeğinizin uyumadan önceki rutiniyle başlayın. Normal rutinini tamamladıktan sonra onları uyuma zamanı beşiklerine koyun. İdeal olarak beşiğe konulduklarında uykulu ve rahat olmalıdırlar. 

 

Bebeğiniz beşiğe koyduktan sonra telaşlanmıyor ya da ağlamıyorsa odadan çıkın. Tracy Hogg tarafından teşvik edilen yöntem, uyanık olduğu sürece bebeğinizle odada kalmayı içeriyor. 

 

         Dur, Bekle ve Dinle 

 

Bebeğiniz ağlamaya başlarsa hemen kucağınıza almak için acele etmeyin. Durun, bekleyin ve dinleyin. Birkaç saniye durun ve huysuzluktan mı ağladıklarını veya onları sakinleştirmeden durup durmayacaklarını anlamaya çalışın. 

 

         Kucağa Alış 

 

Bebeğiniz sakinleşmiyorsa kucağınıza alın. Sakinleşene kadar kucaklayın. Bu, yatır kaldır yönteminin “kaldır” kısmıdır. 

 

         Bırakın

 

Bebeğiniz sakinleştikten sonra hala uyanıksa bile tekrar yatırın. Bu, yöntemin “yatır” kısmıdır. 

 

Bu süreç bebeğiniz sonunda uykuya dalana kadar tekrarlanır. Bu süreç uzun zaman alabilir, bu da uyku eğitiminin çok fazla sabır gerektirdiği anlamına gelir. Ebeveynler için yorucu bir döngü olabilir. Ancak bebeğinizi rahatlatmak için onu kucağınıza aldığınızda sakin ve sessiz olmanız çok önemlidir. 

 

  1. 3. Kim West - Sandalye Yöntemi 

  2.  

Bu çok kademeli bir uyku eğitimi yöntemidir ve ebeveynler için çok fazla disiplin gerektirir. Diğer yöntemlerdeki gibi bebeğinizi uyumaya hazırlıyorsunuz ancak odadan ayrılmak yerine beşik yanına koyduğunuz bir sandalyede oturuyorsunuz. 

 

Uykuya daldıklarında odadan çıkın. Ancak her uyandıklarında geri gelip uykuya dalana kadar sandalyede outrun. Her üç günde bir sandalyeyi odadan çıkana kadar beşikten yavaş yavaş uzaklaştırın. 

 

 Bu yöntemin zor tarafı bebeğiniz ağlarsa sandalyede oturup onu uzaktan izlemek zorundasınız ve bebeğinizde onu ağlarken izlediğinizi görüyor olacak. Bu yöntemde tutarlı olmak gerçekten zor olabilir. 

 

Bebeğiniz çok ağlarsa kucağınıza almadan dokunarak sakinleştirmeye çalışın. Sakinleşmezse sakinleşene kadar kucağınıza alın. Sonra tekrar yatırın ve sandalyeye outrun. 

 

Uyku Eğitiminin Başarılı Olduğundan Nasıl Emin Olabilirim? 

 

Uyku eğitimi performans takibi seçtiğiniz yönteme bağlı olarak her aile için biraz farklı olacaktır. Farklı yöntemlerde başarılı olmak için ebeveynlerden farklı taktikler gerekir. Bebeğinizin uyku eğitimi boyunca nasıl ilerlediğini, ne kadar uyuduğunu not almak en kolay takip şeklidir. 

 

Uyku Eğitimine Yardımcı Olması İçin Bir Uyku Koçu veya Uyku Danışmanı Tutmalı Mıyım? 

 

Bazı aileler, uyku eğitimi konusunda yardımcı olması için bir uyku danışmanı veya uyku koçu tutmayı tercih ederler. Sertifikalı bir uyku danışmanı Rachel Turner ile konuştuk ve bir ailenin neden uyku danışmanıyla çalışmayı düşünebileceğini sorduk. İşte cevabı: 

 

“İnternetten, kitaplardan ve dergilerden erişilebileceğiniz o kadar bilgi dururken neden evinize bir yabancıyı davet etmek istersiniz? Müşterilerimin birçoğunun beni işe almadan önce böyle hissettiğini biliyorum! Bu haklı bir soru. Sonuçta, annelerimiz bizi bir noktada uyutmayı başardı. Arkadaşlarınızın da muhteşem uyuyan çocukları var. Bu yüzden sizin çocuğunuzunda uyuması çok zor olmamalı, değil mi? Maalesef cevap her zaman evet değil! 

 

Bir ebeveyn için işe yarayan çözümlerin başka bir ebeveyn için işe yaramamasının nedeni basittir. Aynı bebekle uğraşmıyorlar! Bazı bebekler uyku desteğine ihtiyaç duyabilirler. Bazıları sıcak ortamda uyuyamazlar. Bazıları yeterli gündüz uykusu alamayabilir, bazıları ise aşırıya kaçabilir. Bazı bebekler beslenme ve uykuya dalma arasında bir ilişki geliştirmiş olabilir. Bebeğinizde birçok farklı uyku zorluğu deneyimleyebilirsiniz. 

 

Her zorlukta olduğu gibi bebek uyku sorunları da bir gecede çözülmez. Profesyonel bir uyku danışmanı hangi sorunların hangi semptomlarla sonuçlandığını tanıyan bir deneyime ve eğitime sahiptir. Bebeğin önce neden uyumakta zorluk çektiğini tespit eder ve uyku eğitimi sürecini kişiselleştirerek hızlandırır.

 

Genellikle ebeveynler uyku eğitimini kendileri uygularken istikrar sağlayamıyorlar. Hızlı sonuç göremeyince de çabuk vazgeçebiliyorlar. Uyku danışmanı ebeveynlerin ihtiyaç duydukları desteği sağlayabilir ve eğitim planını izlemeniz konusunda gereken cesareti verebilirler.”

 

Sonuç 

 

Hangi uyku eğitim yöntemini seçerseniz seçin, sağlam bir uyku rutini bebekleri uykuya hazır hale getirmenin en iyi yoludur. Ayrıca bebeğinizin gündüz uykularını ve beslenmesini takip etmek gece rahat uyuyabilmeleri için oldukça önemlidir. 

 

 

 

Etiketler: Çocuk Uyku
Mayıs 24, 2020
Listeye dön